Begin bij de veiligheid, niet bij de functies
Een mandoline is het scherpste voorwerp in de meeste keukens, scherper dan de meeste koksmessen, en anders dan een mes hoef je er geen kracht op te zetten. Je duwt de groente en het mes doet de rest — ook als er geen groente meer is maar alleen nog je vinger.
De meeste ongelukken volgen hetzelfde patroon: het gaat prima, het laatste stukje is nog maar klein, de houder ligt ernaast, en “dit ene plakje” gaat nog wel even. Daar gaat het mis.
Twee gewoontes voorkomen dat vrijwel volledig. Gebruik de houder vanaf het begin, niet pas als het stuk klein wordt. En houd de laatste centimeter gewoon over — gooi hem in de soep of eet hem op, maar snijd hem niet.
Welke van de drie je nodig hebt
De categorie heet “groentesnijder” maar bevat drie verschillende apparaten die je niet met elkaar moet verwarren.
De mandoline is een schuine plaat met een vast mes waar je de groente overheen haalt. Gelijkmatige plakken, sneller en regelmatiger dan met een mes. Onmisbaar voor gratin, chips en gelaagde salades.
De spiraalsnijder draait de groente rond tegen een mesje. Hij maakt slierten en verder niets. Als courgetti geen onderdeel van je eetpatroon is, sla je deze gewoon over.
De multisnijder of blokjessnijder drukt de groente door een raster in een opvangbak. Handig voor grote hoeveelheden uien of paprika, maar het raster verstopt bij zachte groente en tomaten worden er moes van.
Waar de goedkope modellen op vastlopen
Het verschil tussen tien en veertig euro zit zelden in de scherpte van de eerste maand — een nieuw goedkoop mes snijdt prima. Het verschil zit in wat er daarna gebeurt.
Goedkope frames van dun plastic buigen mee als je kracht zet, waardoor de plakken ongelijk worden. Mesjes die niet gehard zijn, botten na een paar maanden af, en je kunt ze niet slijpen. En de handbescherming is vaak een dun kapje met stompe pinnetjes dat de groente niet echt vasthoudt, waardoor je hem in de praktijk weglegt — en dat is precies hoe het misgaat.
Eén ding dat niemand in de reclame zet
Hoe scherper het mes, hoe veiliger het apparaat. Dat klinkt tegenstrijdig, maar een bot mes vraagt kracht, en kracht in combinatie met een glibberige komkommer is waar het uitschiet. Een botte mandoline is gevaarlijker dan een scherpe.
Dat betekent ook dat je het ding op een gegeven moment moet vervangen. Merk je dat je moet duwen in plaats van glijden, dan is het tijd — niet nog een seizoen doorgaan.
Waar let je op bij het kiezen?
- Handbescherming: het enige punt dat niet onderhandelbaar is
- Elke mandoline hoort met een houder te komen die het laatste stuk groente vasthoudt. Gebruik hem ook — de meeste snijwonden ontstaan bij het laatste restje, precies wanneer je denkt dat het wel gaat. Zit er geen deugdelijke houder bij, koop hem dan niet. Een snijbestendige handschoen kost een paar euro en is goedkoper dan een bezoek aan de huisartsenpost.
- Weet welk type je nodig hebt
- Een mandoline maakt gelijkmatige plakken en juliennereepjes: aardappelgratin, komkommersalade, wortelreepjes. Een spiraalsnijder maakt lange slierten van courgette, wortel of biet — courgetti en niets anders. Een multisnijder met bakje hakt in blokjes. Ze lossen verschillende problemen op en de meeste mensen hebben er maar één nodig.
- Minder mesjes dan je denkt
- Sets met elf opzetstukken klinken royaal, maar in de praktijk gebruik je er twee of drie: dun plakje, dikker plakje en misschien julienne. De rest ligt in de la. Belangrijker dan het aantal is of de mesjes veilig opgeborgen kunnen worden en of je ze zonder gepriegel wisselt.
- Stabiliteit tijdens het snijden
- Een mandoline die wegglijdt op het aanrecht is gevaarlijk. Let op rubberen voetjes of een uitklappoot, of een model dat over een kom of bak hangt en daar vastklemt. Modellen die je met één hand moet vasthouden terwijl je met de andere snijdt, zijn de onhandigste én de onveiligste.
- Schoonmaken bepaalt of je hem gebruikt
- Een snijder die je vijf minuten met een borsteltje moet uitpeuteren, blijft in de kast. Let op of de onderdelen uit elkaar gaan en of ze in de vaatwasser mogen. Let ook op of je bij de achterkant van de mesjes kunt zonder je te snijden — dat is precies waar de restjes blijven zitten.